دانشجویان پرورش طیور تهران

سنسورهاي رطوبت سنج در سالن مرغداري:

با استفاده از سنسور هاي رطوبت سنج مي توان دو ناحيه داخل سالن را اندازه گرفت : كف سالن و هواي سالن . اين سنسورها با تعداد گوناگون در نواحي مختلف سالن كار گذاشته مي شوند .

چون بيش تر رطوبت سالن در بستر آن قرار دارد اندازه گيري آن بسيار مهم مي باشد . رطوبت بالاي سالن منجر به خيسي بستر و تجمع گاز آمونياك و تاول سينه و بيماري كوكسيديوز مي شود . اگر رطوبت كم باشد ، گرد و غبار و بيماري هاي تنفسي ايجاد مي گردد . كار گذاشتن سنسور رطوبتي در خارج از سالن هم انجام مي شود كه رطوبت خارج سالن تأثير بسياري بر رطوبت داخل سالن دارد . رطوبت با دما رابطه معكوس دارد .هر چه دما بالاتر باشد ، رطوبت خارج و داخل سالن پايين تر است .

براي جوجه ها در چند روز اول پرورش براي جلوگيري از شوك به آن ها ، بايد رطوبت سالن نزديك 70% باشد ؛ چون جوجه ها در هچر رطوبتي نزديك 80% داشتند . اين رطوبت به تدريج با افزايش سن به كم تر از 50-55% مي رسد . رطوبت بايد هميشه مورد بررسي قرار گيرد . اگر كم تر از50% شود ، جوجه ها آب بدن خود را از دست مي دهند .

بنابراين با استفاده از سنسور مي توان ميزان رطوبت را به صورت دائم اندازه گيري كرده و با استفاده مبدل ها اطلاعات را به كامپيوتر ارسال کرد و با توجه به نرم افزار نصب شده در آن ، داده ها تجزيه و تحليل شده واقدام لازم انجام مي شود . به عنوان مثال اگر رطوبت سالن كم شود ، مي توان با كمك مه پاش ها و يا تجهيزات رطوبت زا در سالن ، رطوبت را افزايش و مواقع زياد بودن رطوبت با كمك هيترها يا افزايش سرعت هواكش ها رطوبت سالن را كم كرد كه اين عمليات دستي ( انسان ) و يا اتوماتيك ( كامپيوتر ) صورت می پذيرد .

سنسورهاي اندازه گيری دما در داخل سالن : دماي سالن در ابتداي ورود جوجه ها بايد 31 تا 32 درجه سانتي گراد باشد كه بیش تر اين گرما از طريق هيترها و گرم كننده ها تأمين مي شود كه سنسور بايد اين دما را در كل دوره پرورش نشان دهد .

چون در روزهاي اول پرورش تنظيم حرارت بدن جوجه هاي نابالغ تكامل يافته نيست ، بايد حرارت بالاتر در محيط باشد كه درهفته ي اول پرورش اهميت خاصي دارد . دماي مناسب موجب شادابي جوجه ها و پراكندگي يكنواخت آنها در سالن مي شود . سنسورها را مي توان در ارتفاع 20 سانتي متري از جوجه ها كار گذاشت ومي توان در سه جاي سالن قرار داد .

با افزايش سن جوجه ها و تكامل پردرآوري آن ها بايد دماي سالن را كم كنيم كه همه ي اين اقدامات به وسيله ي اطلاعاتي است كه سنسورها به كامپيوتر يا صفحه ي نمايش مي فرستند . به عنوان مثال چون ما نمي توانيم هميشه در سالن باشيم ، اگر يك مشكل در سيستم گرمايش يا هوا كش ها ايجاد شود و مقدار دما زياد يا كم شود ، سنسورها با كمك مبدل ها اين اطلاعات دمايي را خيلي زود به كامپيوتر مي فرستند و ما مي توانيم اقدامات لازم را انجام دهيم . مثلاً اگر دماي داخل سالن بيش از حد بالا رود ، باعث استرس گرمايي و از دست دادن آب بدن و كاهش مصرف خوراك وتلفات مي شود و يا دماي پايين باعث بروز بيماري هايي در سرماي به وجود آمده مي شود ؛ مثل كريزا و برونشيت . ما بايد در خارج سالن هم سنسور دما سنج كار بگذاريم ، چون دماي خارج سالن تاثير زيادي در دماي داخل سالن دارد . دماسنج و رطوبت سنج ها بعد از مدتي كاركرد ، بازدهي قبلي خود را از دست مي دهند و ارقام اشتباه را نشان مي دهند و به خاطر همين مشكلات استفاده از سنسورها آمار و ارقام صحيح تر و با دقت بيش تر و سرعت بيش تر نشان مي دهند . ما با داشتن وضعيت دماي سالن توسط سنسورها كه به كا مپيوتر مي فرستند ، اقدام به خنك كردن سالن يا گرم كردن آن می كنيم . مثلاً در مواقع گرما ميزان تهويه و ورودي هاي هوا را به صورت دستي يا اتوماتيك زياد می كنيم . دماي مطلوب براي طيور بالغ 22-27 درجه سانتي گراد است .

  سنسورهاي كنترل و نشان دهنده آمونياك در سالن :                           

  مهم ترين گاز سمي موجود در سالن هاي پرورش طيور ، آمونياك است . بالا رفتن تراكم گاز امونياك در سالن باعث حالت تهوع و سوزش چشم كارگران مي شود و به طيور آسيب مي رساند . ميزان گاز آمونياك بر اساس قسمت در ميليون بيان مي شود . غلظث آمونياك تا 15ppm ( قسمت در میلیون ) قابل حس نيست . اگر به 20 - 25 ppm برسد ، قابل حس خواهد بود . در غلظت 30 – 50 ppm باعث تحريك و سوزش چشم ها و در غلظت 50 – 100 ppm باعث عوارض تنفسي مي شود و رشد و توليد كاهش مي یابد و اگر غلظت آن به بالاي 100 ppm برسد ، باعث ايجاد تاول روي سينه و اگر به 500 ppm برسد ، موجب مرگ حيوان مي شود . به طور كلي ، غلظت آمونياكي كه توسط سنسور نشان داده مي شود ، نبايد بيش تر از 25 ppm شود . آمونياك از تجزيه اسيداوريك و ساير مواد حاوي نيتروژن مدفوع طيور به وسيله ميكروارگانيسم هاي بسترتوليد مي شود . در مواقعي كه سنسور عدد بالاي 25 ppm را نشان داد ، ما بايد اقدامات لازم را انجام دهيم ؛ مثل : افزايش تهويه و يا تعويض بستر و كاهش دادن رطوبت كل سالن .

سنسورهاي كنترل كننده هواكش و تهويه در سالن مرغداري :                               

با كمك اين سنسور ها مي توان اندازه سرعت هواي ورودي و خروجي و يا در صورت اتوماتيك بودن ، دريچه ها را باز يا بسته كرد . در مواقعي كه سنسور دمايي ، دماي بالايي را نشان داد و يا گازهاي زيادي در سالن وجود داشت ، ما با كمك تهويه يا باز كردن دريچه ها - كه مي تواند دستي يا اتومات باشد - اين كار را انجام می دهيم .

تهويه در شرايط گرمايي ( تهويه تونلي ) :  اين نوع تهويه بر مبناي سرعت هواست كه باعث خنك كردن پرنده ها مي شود و با كمك سنسورها بايد اين سرعت را كنترل كرد . در تهويه تونلي در شرايط گرما بايد هوا با سرعت 2 متر بر ثانيه در سالن جريان داشته باشد كه اين اندازه گيري ها ، با كمك سنسور سرعت هوا را مي سنجد . همين سرعت هوا مي تواند درجه هوا  را 5 تا 7 درجه كاهش دهد . اما اگر سرعت از اين بيش تر شود ، باعث كوران هوا شده و مي تواند موجب گرد و غبار شود و يا طيور دچار بيماري هاي تنفسي مي شوند كه ما با دانستن سرعت هوا در سالن كه با كمك سنسورها به ما داده مي شوند ، می توانیم از ايجاد چنين مشكلاتي جلوگيري كنيم . اگر تهويه بخوبي انجام نشود ، باعث مرطوب شدن بستر و سوختگي مفاصل پرندگان و افت كيفيت لاشه مي شود .

در دريچه ورودي هم مي توان سنسور هايي كار گذاشت . تهويه بايد هواي پاك و اكسيژن كافي را تأمين كند و گرد و خاك را از سالن خارج كند . همچنين تهويه رطوبت آشيانه را كنترل مي كند و بوي نامطبوع ناشی از تخمير فضولات را از سالن خارج مي كند .

سنسورهاي سنجش  فشار استاتيك در سالن مرغداري :

كار اين سنسور ها نشان دادن فشار استاتيك داخل سالن است . مثلاً اگر جلوي دريچه هاي ورودي هوا بسته یا مختل شده باشد و يا كم تر از حد مجاز باز باشند ، اين فشار به فن هاي خروجي هواي سالن زور وارد كرده كه در مواقعي ممكن است به تأسيسات مرغداري صدمه وارد كند . اين سنسور به ما - از مقدار فشار استايك داخل سالن - اخطار مي دهد كه ما به وسيله مبدل تعبيه شده در كامپيوتر ، از مقدار فشار استاتیک داخل سالن با خبرمي شويم . در این حالت بايد دريچه ها را بيش تر باز كرده و يا دور هواكش را كم كنیم .

يك نوع سنسور هم درآبخورهاي نيپل كاربرد دارد . اين آبخورها بصورت لوله اي بوده در كل طول سالن امتداد دارند و به يك مديريت جامع نياز دارند . بايد در ابتدايي ترين و انتهايي ترين خط لوله سنسورهايي نصب شوند كه احتمال بروز هر مشكلي را ، مثل قطعي ناگهاني آب ، به ما اطلاع دهند ؛ چون اين آبخوری ها خيلي زود دچار رسوب مي شوند .

سنسورها و تجهيزات توزين در سالن مرغداري :

اين سنسورها مخصوص وزن كشي مرغ ها در داخل سالن است . به عنوان مثال اين سنسورها را به تعداد مختلفي در چند جاي سالن كار گذاشته و مرغ ها به طور تصادفي روي آنها رفته و وزن آن ها مشخص و ثبت می شود . مزيت كاری اين سنسورها وزن كشي مداوم است كه كارگران وارد سالن نشده و استرسي هم به وجود نمي آيد .

كاربرد سنسورهاي دما و رطوبت سنج در جوجه كشي :

سنسور دما : اين سنسور دماي داخل ستر را به صورت ديجيتال روي كامپيوتر يا صفحه ورودي به سالن نشان مي دهد كه بايد اين دما در طول 18 يا 19 روز اول 37.7 درجه سانتي گراد باشد . چون اين سنسور ها در معرض رطوبت و حرارت هستند ، روي آن ها رسوب مي گيرد و بصورت عايق عمل مي كند و بايد اين رسوب ها به طريقي از بين برده شود كه به گيرنده ها آسيب وارد نشود . همچنين دما در هچر بايد 37.2 درجه سانتي گراد طي دو روز پایانی باشد .

سنسور رطوبت : نحوه كار آن مانند سنسور تنظيم حرارت است ؛ با اين تفاوت كه گيرنده داخل دستگاه با يك فيتيله پوشانده شده و فيتيله به منبع آب متصل است . سنسور نبايد مستقيم با آب تماس داشته باشد و بايد يك يا دو سانتي متر فاصله داشته باشد . رطوبت در ستر 50 تا60 درصد و در هچر75 درصد باشد.

سنسور اخطار : كار اين سنسور طوري است كه در مواقع بازگذاشتن درهاي ستر و يا هچر و يا مشكلاتي  در آن ها ، روي صفحه كامپيوتر آلارم ایجاد می کند و يا آژير در سالن به صدا در مي آيد .

كاربرد رطوبت و دما در انبار دان و خوراك مرغداري :

چون بيش تر هزينه صنعت پرورش طيور در خوراك قرار دارد ، براي جلوگيري از قارچي شدن دان ها ، تجهيزاتي مثل سنسورها ( دمايي و رطوبتي ) و تهويه در انبار كار گذاشته می شود . اگر رطوبت انبار بالاي 16 درصد باشد و دما از 25 درجه سانتي گراد بيش تر شود ، باعث قارچي شدن دان ها و آلودگي به آفلاتوكسين مي شود . سنسورها مي توانند با دريافت دما و رطوبت داخل انبار و فرستادن اطلاعات توسط سيگنال به كامپيوتر ، ما را از وضعيت انبار با خبر کرده تا در صورت لزوم اقدامات لازم را انجام دهيم .

چگونگي اتصال سنسورها به  كامپيوتر

Data  Acquisition System (DAQ) سيستم هاي كسب اطلاعات برای جمع آوري داده ها و توليد سيگنال هاي آنالوگ و ديجيتال براي برقراي ارتباط بين  DAQاز كارت كامپيوتر و دنياي بيرون استفاده مي شود . اين كارت ها به طور خلاصه به اندازه گيري يك سيگنال حقيقي نظير ولتاژ و ارسال آن به كامپيوتر جهت پردازش ، تجزيه ، تحليل ، ذخيره و اعمال تغييرات اطلاق مي گردد . يعني به كمك اين كارت و نرم افزار مي توان دماي يك محيط را تحت كنترل و نظارت درآورد .

يك ايده آل بايد امكانات و تسهيلات ويژه را تأمين  كند نظير :

خواندن سنسورها و انجام بعضي پروسه هاي سيگنال .

انتقال (به وسيله باس ، شبكه ، سيگنال استاندارد) اطلاعات به نقطه كنترل مركزي .

تأمين كنترل توزيع شده و امكان مانيتور شدن .

تبديل سيگنال توليد شده توسط سنسور به يك فرم مناسب براي مانيتور كردن و كنترل سيستم .

تأمين سيستم كاليبر براي كاليبر كردن سنسورها و ابزار .

تأمين تسهيلات كار با زمان و آهسته كردن جواب سيستم .

ساختار نرم افزاري :

ارتباط سخت افزاري كارت نياز به نرم افزاري دارد تا اطلاعات لازم را به كاربر تحويل دهد.

1-    نرم افزار راه  انداز

2-    نرم افزار كاربردي

نرم افزار راه انداز :

براي هر وسيله ي جمع آوري اطلاعات يك نرم افزار راه اندازي مربوط به آن وجود دارد كه بايد استفاده شود . نرم افزار راه انداز به كاربر اجازه مي دهد تا ظرفيت هاي سخت افزار را كنترل كند .

يك نرم افزار راه انداز اساسي به ما اجازه مي دهد كه :

1-    داده ها را به بورد وارد كنيم يا از آن خارج نماييم .

2-    كنترل سرعتي كه در آن داده ها جمع آوري مي شود .

جمع آوري سخت افزاري با منابع كامپيوتري مانند : حافظه و پروسسور وقفه جمع آوري سخت افزار          با منابع سخت افزار پردازشگر سيگنال دسترسي پيدا كردن به چندين زير سيستم روي يك بورد سترسي پيدا كردن به چندين بورد    

نرم افزار كاربردي :

اساس نرم افزار كاربردي به ما اجازه مي دهد كه :

اطلاعات مرتبط مانند تعداد نمونه هاي جمع آوري شده را گزارش مي دهد .

داد هاي ذخيره شده در حافظه كامپيوتر را مديريت مي كند.

سيگنال را پردازش مي كند .

دادهاي جمع آوري شده را رسم مي كند .

از آنجايی كه بيش تر واحد هاي پروسه قابل دسترسي و قدرتمند بر مبناي ديجيتال است پس اطلاعات حس شده توسط دستگاه  ها بايد از فرم سيگنال الكتريكي به اعداد و ديجيتال تبديل شود كه اين تبديل كننده هاي و تكنولوژي هاي وابسته نياز دارد . همچنين سيگنال خروجي كنترل بايد از اعداد ديجيتال به سيگنال ، آنالوگ ، الكتريكي ، مكانيكي و سيگنال هاي ديگر براي محيط كنترل تبديل شوند كه اين به نوبه خود به بدل نياز دارد . اين مبدل ها در كارت هاي مربوط به كارت هاي تعبيه شده اند تا سيگنال ها مناسب را جهت پردازش داده توليد كند .

سيگنال الكتريكي توليد شده توسط سنسورها را به اعداد باينري براي كامپيوتر تبديل مي كند .

يك سيستم داده را از سنسورها و وسايل گوناگون جمع آوري مي كند كه باعث مي شود اطلاعات حس شده براي مانيتور كردن و كنترل سيستم در يك فرم مناسب قابل دسترسي باشد .

منابع :

كتاب ابزارها وماشين آلات طيور( حيدر زرقي - ابولقاسم گليان )

جزوه پرورش و مديريت جوجه گوشتي ( استاد روح الله گايكاني - پاييز 1389)

جزوه جوجه كشي ( استاد زبده )

جزوه ساختمان و تاسيسات ( استاد پاشا زانوسي )

http://kazyland.mihanbb.com